‘The Struggle is Real’ verrijkt contrasten – podosiri hier en daar

Het is een zwoele avond wanneer de expositie The Struggle is Real aanvangt. In de lobby van Hotel Maisonadia aan de Anton Dragtenweg te Paramaribo, Suriname, zijn onder meer diverse etsen tentoongesteld die een verhaal vertellen van traditie en vrijheid. Dat de etsen zijn gedrukt met inkt gemaakt van podosiriverf is heel bijzonder en bovendien een genot voor het oog.

00_B9A0562

00_B9A0588

Serieus randje

De volgende out-of-the-box-toepassing van podosiri, zoals de açaibes in Suriname genoemd wordt, beroert een ander zintuig. De smaakpapillen worden bij binnenkomst verwend met een smoothie van podosiri waaraan zuurzak en lemmetje zijn toegevoegd. Gedurende de avond kunnen de bezoekers ook naar twee filmpjes kijken die een interessante tegenstelling laten zien: jonge zelfstandige ondernemers die in het Surinaamse regenwoud in de top van de palissadepalm klimmen om de açaibessen te plukken en verschillende health foodies die op internet hun pogingen gezond te eten delen op hun vlog. In beide gevallen is ‘the struggle real’ en krijgt de toepassing van deze als ironie bedoelde uitspraak toch nog een serieus randje.

stills_1

stills

De Nederlandse kunstenaars Roosje Verschoor en Suzanne Bernhardt die deze expositie hebben georganiseerd, leerden elkaar kennen in een stressvolle periode in het voormalig bauxietstadje Moengo in het district Marowijne. Verschoor zat aan het begin van haar periode als artist in residence bij Stichting Kibii en moest haar draai nog vinden. Bernhardt daarentegen zat in de eindsprint van haar residency, ook bij Stichting Kibii, en moest het uiteindelijk resultaat gaan presenteren.

IMG_0075

Podosiri eten

“Er waren muskieten, ik moest nog uitvinden waar ik het beste mijn eten kon halen en noem maar op. Het was even wennen en we zeiden grappenderwijs: ‘Laten we gewoon podosiri eten!’ Iedereen hier eet het en wordt er zo vrolijk van!” Aldus Roosje Verschoor. De redenering klopte eigenlijk meer dan de twee kunstenaars toen beseften. De podosiri, die inmiddels de status van superfood heeft, geeft de gezondheid een enorme boost en wie gezond is, is vaak wat vrolijker.

De twee legden het proces van oogsten, verwerking tot voedsel en zelfs de verkoop in Frans- Guyana vast. Het viel ze op dat de productie en het eten van podosiri onlosmakelijk zijn verbonden met de identiteit van de mensen. Toch was het toen nog niet helemaal duidelijk wat ze zouden doen met al dit materiaal. Roosje Verschoor: “Suzanne vertrok naar Nederland en ging daar op zoek naar podosiri. Na lang zoeken vond ze health bowls waarin açai (podosiri) vermengd met zuivel, fruit, noten en kokossnippers als zeer gezond  werd aangeprezen. “Echter, er zat zo weinig podosiri in dat de mensen eigenlijk betaalden voor het idee dat ze podosiri aten. Het contrast met Suriname en het feit dat podosiri hier puur en goed verkrijgbaar is, maakte het interessanter voor ons.”

_B9A0611

00_B9A0592Bernhardt gaf een eigen invulling aan dat contrast en maakte van Surinaamse én Nederlandse klei de keramische kommen die de health bowls moesten symboliseren en die op de avond van de expositie op een beeldschone ruwe houten tafel  lagen uitgestald, met opvallende patronen in verwerkt.

Verschoor, die fotograaf is en eigenlijk niet zo van schilderen houdt, deed een residency in Nederland waar ze leerde om van natuurlijke pigmenten eerst verf te maken en daarna inkt. “Dat laatste traject kon niemand mij leren, het was echt een struggle. Ik heb pas in de laatste twee weken ontdekt hoe van podosiri-verf naar -inkt te gaan. Ik heb toen van mijn foto’s etsen gedrukt met die inkt”, legt Verschoor uit die met andere natuurlijke pigmenten experimenteerde om meer kleur te geven aan haar etsen. Ook de truitjes met het opschrift ‘The Struggle is Real’, met een zak podosiri erop afgebeeld, werden met inkt van deze vrucht bedrukt.

_B9A0544

00_B9A0621

00_B9A0539

Keuken verrijken

Tijdens de opening van de expositie passeren behalve de smoothie ook verschillende hapjes waarin podosiri verwerkt is de handen en monden van de gasten. De goedkeurende geluiden laten zien dat de extra toepassingen van deze bes de Surinaamse keuken zeker duurzaam kunnen verrijken. Verschoor vindt vooral de kippenboutfilet in een podosiri-jasje met krokante kwak (een cassavebereidingswijze), met een topping van een fijne podosiri-crème, heerlijk. Ook de kok Paul Lisse is zeer ingenomen met de goedkeurende geluiden die klinken na het nuttigen van de hapjes.

De klik tussen kunst en eten – wat podosiri in essentie is – legt Verschoor aan het einde uit. “Suzanne en ik zijn geen kunstenaars die op ons atelier zitten en dan door een ingeving plots kunst gaan maken. Wij zien kunst in het dagelijks leven van mensen en eten hoort daarbij. Met dit project hebben we laten zien hoe eten verweven is met economie, identiteit en verwerkingsprocessen in Suriname en overzee. Dat is hoe wij kunst maken, vanuit elementen van het leven van mensen.”

IMG_0210
Installatie door gastkunstenaar Kenny van Genderen

Eigen manier

Wat de twee kunstenaars ook heeft geboeid tijdens hun zoektocht naar alles wat verweven is met deze palmvrucht, is dat allen die betrokken zijn bij het verwerkingsproces in Suriname zelfstandig zijn en zo voorzien in hun eigen onderhoud op hun manier. Verschoor: “In Brazilië bijvoorbeeld zijn er hele plantages van de acai berry en het is werkelijk een industrie daar met grootverdieners en de kleine man die minder verdient. Dat is in Suriname niet zo. En niemand heeft behoefte aan dat systeem, waarbij je elke dag verplicht ben voor een baas te werken. Hier gebeurt het zoals de traditie altijd al was: in alle vrijheid en iedereen leeft ervan.”▪SAX 11 logo

2acd7261-fc33-4be9-8717-771e72785ee9

De expositie The Struggle is Real was van 10-17 januari 2020 te zien in Hotel Maisonadia, Anton Dragtenweg 221, Paramaribo, Suriname. Er is nu ook een website voor het project The Struggle is Real.

 

TEKST Euritha Tjan A Way

Euritha Tjan A Way is journalist/schrijver en heeft een passie voor het spelen met woorden. Haar alias is niet voor niets Lettergenie. Zij is haar carrière als journalist begonnen op de afdeling Arts, Entertainment en Lifestyle van de Ware Tijd. Thema’s die haar tot nu toe na aan het hart liggen.

FOTO’S Courtesy Roosje Verschoor

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s